عرب از نظر خطر ، نفوذ و حتى تقدّس وارد جنگ شوند ، بر آنان فرض است كه قبل از هرگونه اقدامى كه روابط آنان را با مكّه به خطر خواهد انداخت ، به دقّت بينديشند . در حالى كه شرايط مهاجران كاملا متفاوت بود و به آسانى مىتوانستند بر ضدّ قريش مواضع جنگى اتخاذ كنند . اين مواضع از نظر روانى و اجتماعى كاملا موجّه مىنمود ، زيرا قريش بود كه با اعمال سياست‌هاى خشونت‌طلبانه از جمله اهانت ، شكنجه ، اخراج و مصادرهء اموال مهاجران سر ناسازگارى گذاشت . بدين ترتيب مهاجران مظلوم ، ستمديده و رانده شده احساس مىكردند كه قريش در قبال آنان همهء اصول اخلاقى ، اجتماعى و احكام عقلى ، فطرى و دينى را زير پا گذاشته است . پس حقّ آنان است كه براى دفاع از حيثيت لكه‌دار شده خود ، به جنگ قريش و تهديد امنيت او بروند . خلاصه اين كه : امكان ندارد احدى ايستادگى و مقاومت مهاجران را در قبال قريش تجاوز و خيانت بداند ، بلكه از نظر همگان جنگى عادلانه و حق‌طلبانه بر ضدّ كسانى است كه نزديك‌ترين خويشاوندان خود را زير بدترين شكنجه‌ها و با اعمال خشن‌ترين رفتارهاى ممكن تحت فشار قرار داده‌اند . د . وضعيت روانى مهاجران ديديم كه اتخاذ مواضع جنگى از سوى مهاجران بيش از آن كه تجاوز و عدوان باشد ، دفاع و مقاومت در مقابل متجاوزان قريش به حساب مىآمد . بنابراين توجيهات روانى ، سياسى و اجتماعى خاص خود را داشت . از سوى ديگر به دليل نبودن فضاى كلى مناسب براى ورود انصار به جنگ به عنوان سپر دفاعى و شمشير برنده مسلمانان ، اتخاذ چنين مواضعى از سوى مهاجران ضرورت داشت . از اين‌رو مهاجران تحركات خويش را به صورت تدريجى آغاز كردند . همين تحركات تدريجى به اين مردم غريب فرصت داد تا هر چند به صورت محدود ، جغرافياى منطقه را بشناسند . مهاجران كه از نظر روانى